Lees hier de laatste stand van zaken betreffende het restauratieproject van de apotheek

Voorgeschiedenis

In 1966 werd het pand ‘Den Blauwe Leeuwe’ beschermd als monument. Negentien jaar later, in 1985, werden de eerste opmetingsplannen opgesteld, ter voorbereiding voor de restauratie van het gelijkvloers en het apotheekmeubilair. Aan deze wetenschappelijke studie hebben verschillende instanties meegewerkt, waaronder het Ministerie van Vlaamse Gemeenschap, Het bestuur van Monumenten en Landschappen, de provinciale Directie Limburg, Architektenbureau Erik Martens en Partners en de Stad Maaseik.

De renovatiewerken aan de panden ‘Den Oraniënboom’ en ‘Den Blauwe Leeuwe’ startten op 17 oktober 2005 en werden in juli 2009 voltooid. Op 23 augustus 2009 heropende Musea Maaseik haar deuren met in het pand ‘Den Oraniënboom’ een museumshop, die tevens toegang geeft tot het museum, en met een tijdelijke tentoonstelling rond het Apotheekmuseum in het pand ‘Den Blauwe Leeuwe’.

In het najaar van 2010 kende Minister Bourgeois de subsidies voor het restauratiedossier toe aan de Stad Maaseik. Na lang wachten kunnen de Musea Maaseik in 2011 eindelijk de restaurateur verwelkomen. Het wordt een heuse uitdaging om het apotheekmeubilair te reconstrueren. Vrij exclusief kan u de restaurateurs aan het werk zien in het pand ‘Den Blauwe Leeuwe’.

Visie

Aan de hand van een uitgebreide voorstudie heeft men duidelijk kunnen vaststellen dat de opstelling zoals gekend tot 2005 niet de oorspronkelijke opstelling is van het meubilair. Men verkiest bewust om tijdens de restauratie het meubilair te demonteren en te reconstrueren tot het oorspronkelijke bouwplan, waarbij de muurkasten in elkaars verlengde tegen de rechter scheidingswand met het pand ‘Den Bonten Os’ worden geplaatst met ervoor de twee werktogen.

De bruine houtimitatiekleur op de kasten zal worden gedecapeerd tot op een oudere verflaag. De donkerblauwe kleur vertegenwoordigt de oudste fase maar komt enkel voor op een toog. In een tweede fase krijgt het meubilair, meerbepaald de grote en de kleine toog, een rode kleur met zwarte accenten. Omdat de twee oudste fases enkel voorkomen op de twee togen wordt er gekozen om de kleur uit de derde fase vrij te leggen en zo een overzichtelijk geheel van het volledige meubilair te verkrijgen. Deze derde fase bestaat uit een blauw-groene verflaag, waarbij de lades voorzien zijn van een vaandel in verguld papier met een zwarte tekstopdruk. De apotheek zal dus veel kleurrijker ogen na de restauratie.

Daarnaast zullen de puzzelende restaurateurs zich eveneens richten op de houtsoorten waaruit het meubilair is opgebouwd. Het meubilair van de apotheek werd samengesteld uit verschillende houtsoorten. Voor het overgrote deel werd populier, eik en naaldhout aangewend.

In de loop der tijd werden de kasten herhaaldelijk verbouwd of aangevuld. Ze laten een vreemde mix zien van stijlen en onderdelen uit alle periodes, te beginnen vanaf de bouw van de kast.
Om deze verbouwingssporen onzichtbaar te maken werd elke grote verbouwing weggewerkt door een nieuwe kleurlaag. Zo kunnen niet minder dan 11 verschillende lijsten en 13 soorten knoppen worden onderscheiden op de ladefronten en in de kasten werden 6 types leggers verwerkt. Om af te sluiten werd voor het geheel ook nog eens 4 verschillende houtsoorten aangewend.

Concreet betekent dit dat de samenstelling van het meubilair, zoals vele Maaseikenaren het zich nog kunnen herinneren sterk zal verschillen van de toekomstige opstelling.

Restauratieteam

De restauratiewerken werden toegekend aan de firma Verstraete en Vanhecke, die eveneens de restauratie van de panden ‘Den Oraniënboom’ en ‘Den Blauwe Leeuwe’ uitvoerden.

Het restauratieteam is samengesteld in twee groepen en wordt geleid door Sander Peeters, eveneens restaurateur. Enerzijds is er een groep van 4 schrijnwerkers en anderzijds een groep van negen restauratoren polychromie onder leiding van Sander Peeters, projectleider.

De schrijnwerkers zullen de huidige wandkasten demonteren, restaureren en opnieuw samenstellen volgens de opstelling in de 18e eeuw. Bestaande sporen op het meubilair, waaronder de gebruikte houtsoorten, houtverbindingen, type nagels, enz… worden onderzocht, om een duidelijk beeld te krijgen van de hoedanigheid van het meubel in de 18e eeuw. Indien noodzakelijk zullen latere toevoegingen worden verwijderd en zullen de beschikbare onderdelen herschikt worden.

Het team van de schrijnwerkers zullen actief zijn in het atelier van Verstraete en Vanhecke in Wilrijk. Eens de behandeling van het houtwerk achter de rug is zal het meubilair terug naar Maaseik komen en gemonteerd worden op zijn originele plek in het apotheekmuseum.

Het team van restauratoren polychromie zullen zorgen voor de kleurrijke afwerking van het meubilair. Om terug te keren naar de vooropgestelde fase uit de 18e eeuw zullen de overschilderingen millimeter per millimeter en laag per laag worden verwijderd. Dit gebeurt hoofdzakelijk droog onder vergroting met een scalpelmesjes. Het spreekt voor zich dat dit een hels karwei is dat zeer veel geduld en precisie vergt.

Eens de beoogde laag is vrijgelegd begint de tweede belangrijke fase van de polychromierestauratie: de retouche van de picturale laag.

Om er een leesbaar geheel van te maken zullen de lacunes en storende slijtage plaatselijk worden bijgewerkt met aangepaste, reversiebele retouches, die als functie hebben de oorspronkelijke afwerking visueel te ondersteunen. Alhoewel het niet de bedoeling is om er een nieuw geheel van te maken zal het na restauratie toch mogelijk zijn om het meubilair te ervaren, zoals het op het einde van de 18e eeuw waarschijnlijk zal hebben uitgezien.